โปรแกรมฝากขาย: ฝากขายอย่างไรไม่ให้ขาดทุน? เจาะลึกกลยุทธ์บริหารสต็อก และ "ความลับมาตรา 78(3)"

สรุปสาระสำคัญของโปรแกรมฝากขาย

• การส่งสินค้าให้ตัวแทนเพื่อขาย ถือเป็น "การขาย" ตามมาตรา 77/1(8)(ข) แห่งประมวลรัษฎากร
• ฝากขายทั่วไป: VAT เกิดเมื่อส่งมอบสินค้าให้ร้านรับฝาก ตามมาตรา 78(1)
• ตั้งตัวแทนตามมาตรา 78(3): VAT เกิดเมื่อตัวแทนขายสินค้าให้ผู้ซื้อ หรือเมื่อมีเหตุตามกฎหมายเกิดก่อน
• เงื่อนไขสำคัญ: สัญญาตัวแทนเป็นลายลักษณ์อักษร และแจ้งสัญญาต่อสรรพากรภายใน 15 วันนับแต่วันทำสัญญา
• สูตรสต็อกฝากขาย: ยอดคงเหลือ = (ส่งฝาก + ย้ายเข้า) - (ขายจริง + รับคืน + ย้ายออก)

1ฝากขายต้องเสีย VAT ตอนส่งของหรือตอนขายได้?

ถ้าเป็นฝากขายทั่วไป VAT เกิดทันทีที่ส่งของให้ร้านรับฝาก เพราะกฎหมายถือว่าการส่งมอบสินค้าให้ตัวแทนเพื่อขายคือ "การขาย" แต่ถ้าทำสัญญาตัวแทนครบเงื่อนไขมาตรา 78(3) VAT จะเกิดเมื่อตัวแทนขายสินค้าได้จริง

นี่คือจุดที่เจ้าของธุรกิจและนักบัญชีหลายคนพลาด เพราะจุดเกิดภาษี (Tax Point) อาจเกิดเร็วกว่าที่คาด ตารางด้านล่างเปรียบเทียบ 2 วิธีจัดการภาษีฝากขาย เพื่อเลือกวิธีที่เหมาะกับกระแสเงินสดของธุรกิจ

2โปรแกรมฝากขายที่ดีต้องมีอะไรบ้าง?

โปรแกรมฝากขายที่ดีต้องมี 2 เสาหลัก คือ ด้านบัญชีและภาษีที่ป้องกัน VAT ซ้ำซ้อน และด้านควบคุมสินค้าที่ติดตามได้ว่าสินค้าของเราอยู่ร้านไหน เหลือเท่าไหร่ และตัวไหนขายไม่ออก

• ด้านบัญชีและภาษี (Accounting & Tax): ถ้าจ่าย VAT ไปแล้วตอนส่งของ (วิธีที่ 1) เมื่อรายงานยอดขายกลับมา ระบบต้องไม่คำนวณ VAT ซ้ำอีกรอบ
• ด้านการควบคุมสินค้า (Stock Control): แม้สินค้าจะอยู่ที่ร้านอื่น แต่กรรมสิทธิ์ยังเป็นของเรา ระบบต้องติดตามตำแหน่ง จำนวน และสินค้าค้างนาน (Aging Stock) เพื่อดึงของกลับหรือย้ายสาขาได้ทัน

3ขั้นตอนการทำงานฝากขายมีกี่ขั้นตอน?

Workflow มาตรฐานมี 4 ขั้นตอน คือ Dispatch (ส่งสินค้า) Daily Sales (รับรายงานยอดขาย) Settlement (เคลียร์ยอดและรับชำระ) และ Reconcile (ตรวจนับและกระทบยอดสต็อก)

1. Dispatch (ส่งสินค้า): ตัดยอดจากคลังหลักเข้า "Consignment Location" หรือ Logical Warehouse เพื่อรู้ว่าของอยู่ร้านไหน แต่ยังเป็นทรัพย์สินของเรา
2. Daily Sales (รับรายงานยอดขาย): บันทึกยอดขายจากหน้าร้านเพื่อลดสต็อกใน Consignment Location ให้เป็นปัจจุบัน
3. Settlement (เคลียร์ยอด): ตั้งลูกหนี้การค้า (AR) รับชำระเงิน และคำนวณส่วนต่างหรือค่าคอมมิชชั่นตามสัญญา
4. Reconcile (กระทบยอด): ตรวจนับสินค้าจริง (Physical Count) ที่หน้าร้านเป็นประจำ แล้วปรับสต็อกในระบบให้ตรงกับของจริง

4คำนวณสต็อกฝากขายคงเหลืออย่างไร?

ใช้สูตร ยอดคงเหลือ = (ส่งฝาก + ย้ายเข้า) - (ขายจริง + รับคืน + ย้ายออก) แล้วเทียบกับผลตรวจนับจริงที่หน้าร้าน หากไม่ตรงให้ทำเอกสารปรับปรุงสต็อกทันที

5รายงานฝากขายที่ธุรกิจต้องมีมีอะไรบ้าง?

มี 4 รายงานหลัก คือ รายงานสินค้าคงเหลือแยกคลังหน้าร้าน รายงานสินค้าค้างนาน (Consignment Aging) รายงานสต็อกตัวการ-ตัวแทนตามประกาศ VAT ฉบับที่ 8 และรายงานยอดขายเทียบการชำระเงิน

• รายงานสินค้าคงเหลือแยกคลังหน้าร้าน: ตรวจยอดคงเหลือรายสาขาเทียบกับการนับจริง
• รายงานสินค้าค้างนาน (Consignment Aging Report): วิเคราะห์สินค้าขายช้า เพื่อดึงของกลับก่อนตกรุ่น
• รายงานสต็อกตัวการ-ตัวแทน (ประกาศ VAT ฉบับที่ 8): จำเป็นสำหรับผู้ที่ใช้มาตรา 78(3) เพื่อรองรับการตรวจสอบของสรรพากร
• รายงานสรุปยอดขายเทียบการชำระเงิน: ตรวจว่ายอดขายที่รายงานมา วางบิลและเก็บเงินครบแล้วหรือยัง

ควรเริ่มวางระบบฝากขายอย่างไร?

เริ่มจากเลือกวิธีเสีย VAT ให้เหมาะกับกระแสเงินสด ทำสัญญาตัวแทนให้ครบเงื่อนไขมาตรา 78(3) แล้วใช้โปรแกรมฝากขายควบคุม "สินค้า-เงิน-ภาษี" ให้เป็นเนื้อเดียวกัน

ระบบฝากขายที่ดีไม่ใช่แค่ขายเก่ง แต่ต้องพร้อมรองรับการขยายไปอีก 10 หรือ 100 สาขา และไม่ทำให้ธุรกิจจ่ายภาษีล่วงหน้าโดยไม่จำเป็น หากต้องการยกระดับงานฝากขายด้วย Bplus Consignment ติดต่อขอรับคำปรึกษาได้ที่

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโปรแกรมฝากขาย

โปรแกรมฝากขาย คืออะไร?

โปรแกรมฝากขาย คือซอฟต์แวร์ที่ช่วยบริหารสินค้าที่ส่งไปฝากขายตามห้างหรือร้านตัวแทน ตั้งแต่ส่งสินค้า รับรายงานยอดขาย รับคืน วางบิล รับชำระ ไปจนถึงกระทบยอดสต็อก โดยกรรมสิทธิ์สินค้ายังเป็นของผู้ฝากขายจนกว่าจะขายได้

Bplus Consignment ทำอะไรได้บ้าง?

Bplus Consignment เป็นโปรแกรมฝากขายของ Business Plus ใช้ติดตามสต็อกฝากขายแยกตามร้าน บันทึกยอดขายและรับคืน วางบิลและรับชำระ ปรับปรุงสต็อก และออกรายงานฝากขาย รวมถึงรายงานสต็อกตัวการ-ตัวแทนสำหรับผู้ใช้มาตรา 78(3)

ฝากขายต้องเสีย VAT เมื่อใด?

ฝากขายทั่วไปต้องเสีย VAT เมื่อส่งมอบสินค้าให้ร้านรับฝากตามมาตรา 78(1) แต่ถ้าตั้งตัวแทนครบเงื่อนไขมาตรา 78(3) จะเสีย VAT เมื่อตัวแทนขายสินค้าให้ผู้ซื้อ หรือเมื่อตัวแทนได้รับชำระราคา โอนกรรมสิทธิ์ ออกใบกำกับภาษี หรือนำสินค้าไปใช้ก่อน

มาตรา 78(3) ช่วยลดภาระภาษีฝากขายได้อย่างไร?

มาตรา 78(3) ไม่ได้ลดจำนวนภาษี แต่เลื่อนจุดเกิด VAT จากวันส่งของไปเป็นวันที่ตัวแทนขายได้จริง ทำให้ธุรกิจไม่ต้องสำรองจ่าย VAT ของสินค้าที่ยังค้างอยู่ในร้าน ช่วยรักษากระแสเงินสด

ต้องแจ้งสัญญาตัวแทนต่อสรรพากรภายในกี่วัน?

ตัวการต้องนำสัญญาตัวแทนไปแจ้งต่อสำนักงานสรรพากรพื้นที่หรือพื้นที่สาขาที่สำนักงานใหญ่ของตัวการตั้งอยู่ ภายใน 15 วันนับแต่วันทำสัญญา

ทำไมสต็อกฝากขายในระบบไม่ตรงกับของจริงที่หน้าร้าน?

สาเหตุที่พบบ่อยคือบันทึกยอดขายหรือรับคืนไม่ทัน ย้ายสินค้าระหว่างสาขาโดยไม่ทำเอกสาร หรือสินค้าสูญหาย ควรตรวจนับจริงเป็นประจำและทำเอกสาร Consignment Adjustment พร้อมเหตุผลและผู้อนุมัติ

Consignment Aging Report ใช้ทำอะไร?

Consignment Aging Report แสดงว่าสินค้าแต่ละรายการค้างอยู่ที่ร้านฝากขายมานานเท่าใด ใช้หาสินค้าขายช้าเพื่อตัดสินใจดึงกลับ ย้ายสาขา หรือจัดโปรโมชั่นก่อนสินค้าตกรุ่นหรือหมดอายุ

ธุรกิจแบบไหนควรใช้โปรแกรมฝากขาย?

เหมาะกับผู้ผลิตและผู้จัดจำหน่ายที่ส่งสินค้าไปขายในห้างสรรพสินค้า ร้านสะดวกซื้อ หรือร้านตัวแทนหลายสาขา และต้องการรู้สต็อกที่หน้าร้าน ยอดขายจริง และภาระ VAT ของแต่ละร้านอย่างแม่นยำ