การออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ: เงื่อนไข, ผู้มีสิทธิออก, และตัวอย่างกิจการที่เข้าเกณฑ์
ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (Abbreviated Tax Invoice: ABB) เป็นเอกสารที่ผู้ประกอบการหลายประเภทยังสับสนว่า “ออกได้หรือไม่” และ “ต้องมีเงื่อนไขอะไรบ้าง” กรมสรรพากรจึงกำหนดหลักเกณฑ์ชัดเจนว่า
(ผู้มีสิทธิออกใบกำกับภาษีอย่างย่อและเงื่อนไขการออกใบกำกับภาษีของผู้ประกอบการจดทะเบียนตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่มฉบับที่ 32 และ 154)
ผู้ประกอบการที่มีสิทธิออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ ต้องเป็นกรณีของการประกอบกิจการขายปลีก และในกรณีของการให้บริการ ต้องเป็นการให้บริการรายย่อยแก่บุคคลจำนวนมาก โดยกิจการค้าปลีกต้องมีลักษณะดังนี้
- เป็นการขายสินค้าที่ผู้ขายทราบชัดเจนว่าเป็นการขายให้แก่ผู้บริโภคโดยตรงและในปริมาณที่ผู้บริโภคจะนำไปใช้โดยไม่ได้นำไปขายต่อ
- การให้บริการในลักษณะบริการรายย่อยแก่บุคคลจำนวนมาก เช่น กิจการภัตตาคาร
- ผู้ประกอบการตามข้อ 1 และ 2 ต้องจัดทำใบกำกับภาษีและสำเนาใบกำกับที่มีรายการครบถ้วน กรณีที่ผู้ซื้อร้องขอ


ความแตกต่างระหว่างใบกำกับภาษีอย่างย่อ (ABB) และใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ
| รายการ |
ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (ABB) |
ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ |
| ต้องระบุชื่อผู้ซื้อ |
❌ ไม่ต้อง |
✅ ต้องระบุ |
| รายละเอียดสินค้า |
ระบุแบบย่อได้ |
ต้องระบุครบถ้วน |
| การลงรายงานภาษีขาย |
รวมยอดรายวัน |
ลงเป็นรายใบ |
| ใช้เครดิตภาษีซื้อได |
❌ ไม่ได้ |
✅ ได้ |
การเข้าใจความแตกต่างนี้ช่วยให้ร้านค้าเลือกออกเอกสารได้ถูกต้องตามสถานการณ์
การลงรายการใบกำกับภาษีอย่างย่อในรายงานภาษีขาย
กรณีผู้ประกอบการที่จดทะเบียนมีสิทธิออกใบกำกับภาษีอย่างย่อตามมาตรา 86/6 ให้ลงรายการในรายงานภาษีขายเฉพาะมูลค่าสินค้าหรือบริการและจำนวนภาษีมูลค่าเพิ่มทั้งหมดต่อวันที่ได้รับ และให้ลงรายการภายใน 3 วันทำการ โดยให้เป็นไปตามหลักการนี้:
- ไม่ต้องระบุชื่อผู้ซื้อสินค้า และรายการสินค้าต้องแยกจำนวนภาษีมูลค่าเพิ่ม
- กรณีจัดทำใบกำกับภาษีอย่างย่อเป็นเล่ม ให้ลงรายการมูลค่าสินค้าเป็นยอดรวมตามใบกำกับภาษีอย่างย่อ โดยระบุในช่อง "เลขที่/เล่มที่" ของใบกำกับภาษีว่า “เล่มที่... เลขที่... ถึงเลขที่...”
- กรณีจัดทำใบกำกับภาษีอย่างย่อที่ไม่ได้ออกเป็นเล่ม ให้ลงรายการมูลค่าสินค้าเป็นยอดรวมตามใบกำกับภาษีอย่างย่อ โดยระบุในช่อง "เลขที่/เล่มที่" ของใบกำกับภาษีว่า “เลขที่... ถึงเลขที่...”
มีผู้ประกอบการจำนวนมากที่ทำผิด โดยสิ้นวันจะจัดทำใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบอีกฉบับเพื่อสรุปยอดขายตามใบกำกับภาษีอย่างย่อในวันนั้น แล้วนำไปลงในรายงานภาษีขาย ซึ่งเป็นวิธีการที่ไม่ถูกต้องและอาจโดนปรับ
นอกจากนี้ยังมีผู้ประกอบการกลุ่มที่เรียกว่า ผู้ประกอบการรายย่อยตามมาตรา 86/8 ซึ่งกลุ่มนี้จะได้รับสิทธิไม่จำเป็นต้องออกใบกำกับภาษีเมื่อขายสินค้าในแต่ละครั้งไม่เกินวงเงินที่กำหนด (ไม่เกิน 1,000 บาท) เว้นแต่ผู้ซื้อเรียกร้องให้ออกใบกำกับภาษี
ประกาศ VAT ฉ.154: กำหนดผู้ประกอบการรายย่อย
ตามประกาศของอธิบดีกรมสรรพากร VAT ฉ.154 ได้กำหนดให้กิจการดังต่อไปนี้เป็นผู้ประกอบการรายย่อย:
- การขายสินค้าที่ผู้ประกอบการไม่เคยมีมูลค่าของฐานภาษีในเดือนใดถึง 300,000 บาท
- การขายสินค้าที่ผู้ประกอบการมีสถานประกอบการเป็นรถเข็น แผงลอย หรือหน่วยขายที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน
- การให้บริการการแสดง การเล่น การกีฬา ที่จัดขึ้นเพื่อเก็บเงินจากผู้ดูหรือผู้เข้าแข่งขัน
- การประกอบกิจการให้บริการโทรศัพท์สาธารณะ
- การประกอบกิจการให้บริการทางพิเศษหรือทางหลวงสัมปทาน
- การประกอบกิจการให้บริการสนามบิน
- การประกอบกิจการให้บริการสาธารณะที่เกี่ยวเนื่องกับกิจการขนส่งมวลชน เช่น การให้บริการสถานที่จอดรถหรือบริการห้องสุขาแก่ประชาชนที่มาใช้บริการรถไฟฟ้า
ผู้ประกอบการจดทะเบียนรายย่อยไม่จำเป็นต้องออกใบกำกับภาษีสำหรับการขายที่มีมูลค่าครั้งหนึ่งไม่เกิน 1,000 บาท เว้นแต่ผู้ซื้อจะร้องขอ
ให้ผู้ประกอบการจดทะเบียนดังกล่าวจัดทำใบกำกับภาษีอย่างย่อรวบรวมการขายที่มีมูลค่าครั้งหนึ่งไม่เกิน 1,000 บาทในหนึ่งวันทำการเพื่อเป็นเอกสารประกอบการลงรายงานภาษีขาย โดยให้ลงรายงานภาษีขายเฉพาะมูลค่าสินค้าและจำนวนภาษีมูลค่าเพิ่มทั้งหมดต่อวันที่ได้รับซึ่งเกิดจากใบกำกับภาษีดังกล่าว
ที่มา
www.atsaccounting.com
เอกสารภาษีอากร Vol.37 No. 435 December 2017
อ่านบทความเพิ่มเติม
ใบกำกับภาษีอย่างย่อ – TAX INVOICE (ABB) ถูกต้องตามกฎหมาย
คู่มือใบกำกับภาษี
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ได้ แต่ต้องออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบใหม่ โดยอ้างอิง ABB เดิม
ส่วนใหญ่ไม่จำเป็น เพราะมักออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบให้ลูกค้า
ไม่ได้ ลูกค้าต้องใช้ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบเท่านั้น